Pamukkale'de iki gün: travertenler, Hierapolis ve Laodikeia

Pamukkale’ye gelenlerin çoğu üç saatini ayırıyor. Öğlen otobüsüyle iniyorlar, günün en sert ışığında travertenleri yürüyorlar, fotoğraflarını çekip gidiyorlar. Her seferinde içimizden aynı cümle geçiyor: keşke biri onlara bir gece kalmanın neyi değiştirdiğini anlatsa.

Biz burada yaşıyoruz. Bir arkadaşımız gelince onu nasıl gezdireceğimizi düşünmüyoruz bile, çünkü yıllardır hep aynı şekilde gezdiriyoruz. Bu yazı o iki günün hikâyesi; senden istediği tek şey rahat bir ayakkabı ve erken kurulmuş bir alarm.

İlk gün: beyaz tepe

Misafirimizi hep kapılar açılırken travertenlere götürürüz, başka şehirlerden kalkan tur otobüsleri gelmeden. O saatte havuzlar, ışık ve sessizlik bir iki saat boyunca yalnızca senin. Kalsitin başladığı yerde herkes ayakkabısını çıkarıyor; kural böyle, ama şikâyet edeni görmedik. Ayağının altındaki zemin deneyimin en akılda kalan kısmı çıkıyor çünkü: kıvrım kıvrım, suyun aktığı yerde ılık, akmadığı yerde serin.

Yukarıyı yalınayak ve acele etmeden çıkmanı öneririm. Travertenler listeden çizilecek bir madde değil; bizim gözümüzde sabahın tamamını hak ediyor. Gelmeden açılış saatlerine bakarsan iyi olur, çünkü “kapılar açılırken” bu yazıda sana verebileceğimiz en değerli tavsiye.

Öğlene doğru sıcak bastırıp kalabalık koyulaşınca biz yukarı geçeriz. Beyaz tepenin üstü ören yerinin sonu değil, başka bir ören yerinin başlangıcı: Hierapolis, iki bin yıl önce bu kaynakların etrafında büyümüş Roma kaplıca kenti. Yamaca oyulmuş tiyatro binlerce kişilik ve hâlâ bütün vadiye bakıyor; travertenlerin artık hak etmediği öğlen saatleri ona çok yakışıyor. Bir de kuzey uçtaki nekropol var, sokak sokak taş mezarlar. Ören yerinin en sessiz köşesi orası ve misafirlerimizi en çok şaşırtan yer, çünkü kimse oraya kadar yürümüyor.

Öğleden sonra tatlı bir karar seni bekliyor: Antik Havuz, ılık mineralli suda batık mermer sütunların üzerinde yüzmek. Değer mi diye soranlara hep aynı cevabı veriyoruz: kartpostala değil, gününden ne beklediğine bağlı. Değer mi sorusunun uzun cevabı da o sayfada.

Bizim günün en sevdiğimiz saati kapanmadan önceki son saat. Akşam ışığındaki travertenler öğlen gördüğün yerden bambaşka bir yer; renkler tam da kalabalık çekilirken geliyor. Kalabilirsen kal derim.

Aradaki gece

Misafirlerimize hep aynı soruyu sorarız: akşamını nasıl hayal ediyorsun? Kapıya yürüme mesafesinde sade bir pansiyon ve erken kalkma kolaylığı istiyorsan Pamukkale köyü travertenlerin dibinde. Gün boyu ayakta kalmış bedenine sıcak mineralli bir havuz iyi gelecekse Karahayıt on dakika kuzeyde; demirle pas kırmızısı akan kaynakların üstüne kurulmuş termal oteller orada. İkisinde de akşam yemeğinin telaşsız olması bizim için işin en güzel yanı: yarın yetişilecek bir kapı yok.

İkinci gün: vadinin öteki yakası

Ertesi sabah on beş dakikalık bir yolla Laodikeia’ya geçiyoruz, Pamukkale ziyaretçilerinin çoğunun hiç görmediği antik kente. Misafirlerimizin sütunlu mermer caddenin ufka uzandığını ilk gördüğü an, bizim de bu rotayı en çok sevdiğimiz an; çoğu aynı soruyu soruyor: “Burası neden bu kadar boş?” Laodikeia, Vahiy Kitabı’nda “ne soğuk ne sıcak, ılık” diye azarlanan kent; vadide durunca benzetme kendiliğinden yerine oturuyor. Bir yanda soğuk dağ suyu, öbür yanda bembeyaz parlayan Hierapolis kaplıcaları, ortada ikisi de olmayan Laodikeia.

Dün akşam Karahayıt’a gitmediysen dönüş yolu tam fırsatı. Kırmızı su çeşmesini görmek on dakikanı alıyor ve bütün vadinin jeolojisini kafanda yerine oturtuyor: aynı yeraltı sıcaklığı, farklı mineraller, zıt renk.

Sonrası bizim için günün en keyifli kısmı: sofra. Denizli’de kebap toprak fırında ağır ağır pişiyor ve en iyisini kimin yaptığı konusunda herkesin ayrı bir fikri var; biz tartışmaya girmiyoruz, misafirimize ikisini de tattırıyoruz. Çal bağlarının üzümü ve şarabı yarım saatlik köylerden geliyor. Vaktin ve iştahın kalırsa Kaklık Mağarası da yirmi beş dakika doğuda: yeraltında minyatür bir Pamukkale, mağara içinde traverten havuzlar.

Yola çıkmadan aklında olsun

Ulaşım derdini büyütme: tren ve otobüsler Denizli’ye geliyor, oradan Pamukkale kısa bir yerel bağlantı; seçeneklerin hepsi nasıl gidilir rehberinde. Mevsim konusunda gönlümüz ara mevsimlerden yana; yaz da güzel ama erken kalkmayı iyice şart koşuyor, ay ay dürüst tablo ne zaman gidilir sayfasında. Çevrede daha fazlasını merak edersen bölgenin tamamı, neye değer neye değmez sıralamasıyla, Pamukkale gezilecek yerler sayfasında seni bekliyor.

İki gün dediğimiz aslında şu: koşturmadan, öğlen sıcağına denk gelmeden, vadiyi otobüs camından seyretmeden görmek. Gerisini zaten yerinde, kendi temponla çözüyorsun.