Hierapolis: Pamukkale'nin tepesindeki antik kent

Çoğu ziyaretçi Pamukkale’yi beyaz teraslarla eşitler, fotoğrafı çeker ve geri döner. Oysa o yamacın tam tepesinde, çoğu kişinin hiç çıkmadığı bir Roma kenti durur: Hierapolis. Aynı biletle girdiğiniz, aynı su yüzünden var olan ve terasların kendisi kadar etkileyici bir yer. Bu sayfa, oraya çıkmaya değer olduğunu ve nasıl gezileceğini anlatıyor.

Hierapolis nedir, neden burada?

Hierapolis “kutsal kent” demek. MÖ 2. yüzyılda Bergama Krallığı kurdu, sonra Roma’nın elinde bir kaplıca kentine dönüştü. İnsanları buraya çeken şey bugün sizi çeken şeyle aynıydı: yerden çıkan sıcak, mineral yüklü su. O su terasları oydu, hamamları besledi, kenti zengin etti. Deprem birkaç kez yıktı, her seferinde yeniden kuruldu.

Bugün Hierapolis ile Pamukkale terasları birlikte UNESCO Dünya Mirası listesinde; doğa ile insan yapımının iç içe geçtiği ender yerlerden biri. Teraslar hakkında ayrıntı için traverten terasları sayfasına bakabilirsiniz; burada asıl konumuz tepedeki kent.

Yukarı nasıl çıkılır

Kente iki ana kapıdan girilir. Güney kapısından girerseniz, terasları yalınayak çıkıp doğruca kentin içine dökülürsünüz; en sık kullanılan ve en manzaralı yol bu. Kuzey kapısı ise sizi hemen nekropolün yanına bırakır, oradan sütunlu cadde boyunca içeri yürürsünüz. Otoparklar ve servisler her iki kapıda da var; hangi şehirden geldiğinize göre değişir. Ulaşımın tam dökümü için Pamukkale’ye nasıl gidilir sayfasına bakın.

Tek uyarı: tepesi geniş ve gölge azdır. Su, şapka ve rahat ayakkabı, burada teras fotoğrafından çok daha önemli.

Roma tiyatrosu

Kentin en görkemli parçası tiyatro. Yamaca oyulmuş, on binlerce kişilik, sahne binası büyük ölçüde ayakta ve kabartmalarıyla restore edilmiş. Basamaklardan yukarı çıkıp oturun; hem bütün vadi ayaklarınızın altında açılır, hem de iki bin yıl önce buraya aynı manzara için gelen insanları hayal etmek kolaylaşır. Günün en sıcak saatinde bile üst sıralarda hafif bir rüzgar bulursunuz. Kentin en iyi korunmuş yapısıdır; sahne binasını, kabartmalarını ve en güzel ışığını Hierapolis antik tiyatrosu sayfasında daha ayrıntılı anlatıyoruz.

Frontinus Caddesi ve kapılar

Tiyatrodan aşağı, kenti boydan boya kesen sütunlu ana cadde uzanır. Adı Frontinus Caddesi; iki ucunda anıtsal kapılar durur. Bir zamanlar dükkanlar, revaklar ve kalabalıkla dolu olan bu eksen, kentin belkemiğiydi. Bugün büyük bölümü açık; taş döşemede yürürken tekerlek izlerini bile görebilirsiniz. Kentin ölçeğini asıl burada hissedersiniz.

Nekropol: ölüler kenti

Hierapolis’in en şaşırtıcı yanı belki de mezarlığı. Nekropol, Anadolu’nun en iyi korunmuş ve en genişlerinden biri; kentin kuzeyinde kilometrelerce uzanan, yüzlerce lahit ve anıt mezardan oluşan bir alan. İnsanlar iyileşmek için buraya kaplıcaya gelirdi; iyileşemeyenler de burada kalırdı, o yüzden mezarlık bu kadar büyük. Sabah ışığında ya da günbatımında, boş ve sessizken gezmek gereken bir yer.

Pluto Kapısı (Plutonium)

Antik çağda Pluto Kapısı, yeraltı tanrısına açılan kutsal bir eşik sayılırdı. Aslında bir jeolojik olay: kayadaki çatlaktan çıkan karbondioksit gazı, alçakta birikip nefes alan hayvanları öldürüyordu. Rahipler bunu bir mucize gibi gösterir, kurban hayvanlarını içeri sokup ölümlerini tanrının gücüne yorardı. 2013’te yeniden kazılan bu nokta, mitin ardındaki gerçeği çıplak biçimde görebileceğiniz ender yerlerden. Bariyerlerin gerisinde kalın; gaz hala orada.

Antik Havuz (Kleopatra Havuzu)

Kentin ortasında, dibinde devrik Roma sütunları yatan ılık bir termal havuz var: Antik Havuz. Pamukkale’de terasların içinde değil, ama gerçekten yüzebileceğiniz tek yer burası. Ayrı bir bileti var ve kalabalık olabilir; buna değip değmeyeceğini, ne ödeyeceğinizi ve nasıl planlayacağınızı Antik Havuz sayfasında ayrıntısıyla anlattık.

Filippus Martyriumu

Tepenin yükseğinde, kentin erken Hristiyanlık dönemine ait izi durur: Aziz Filippus Martyriumu. Sekizgen planlı bu anıtsal yapı, burada öldürüldüğüne inanılan havari Filippus’un anısına yapılmış; yakınında havarinin mezarı olduğu düşünülen kalıntılar da bulundu. Kente biraz tırmanış ister ama hem yapı hem de oradan aşağı bakan manzara için değer. Hierapolis’in yalnızca bir Roma kenti değil, yüzyıllar boyunca inanç merkezi de olduğunu burada anlarsınız.

Roma hamamı ve arkeoloji müzesi

Kentin büyük Roma hamamlarından biri bugün Hierapolis Arkeoloji Müzesi olarak kullanılıyor. İçeride nekropolden ve kentten çıkan lahitler, heykeller ve gündelik eşyalar sergileniyor. Sıcak bir öğle vaktinde hem serinlemek hem de az önce yürüdüğünüz taşların ardındaki hikayeyi bağlamak için doğru mola.

Yakındaki antik kentler

Vaktiniz varsa Hierapolis tek başına kalmayın. Vadinin karşısında, aynı gün içinde birleştirebileceğiniz iki kent daha var: kilise ve caddeleriyle Laodikeia ve daha sakin, daha az bilinen Tripolis. İkisi de biletli kalabalıktan uzak, arkeolojiyi seven için Hierapolis’i tamamlayan duraklar.

Pratik: bilet, saat, süre

Hierapolis’e giriş, Pamukkale sit biletiyle aynı; teraslar ve kent tek girişle açılır, yalnızca Antik Havuz ayrıdır. Güncel fiyatlar, açılış saatleri ve hangi biletin neyi kapsadığı için bilet ve açılış saatleri sayfasına bakın. Hangi mevsim ve saatin en iyisi olduğunu ne zaman gidilir sayfasında topladık.

Rehberli bir tura çıkmayı düşünüyorsanız, çoğu tam gün Pamukkale turu Hierapolis’i de kapsar; seçenekleri ve neye para verdiğinizi en iyi Pamukkale turları sayfasında dürüstçe karşılaştırdık. Ama rehbersiz de gayet gezilir: elinizde bu sayfa ve yarım gününüz varsa, terasların tepesindeki bu kenti kendi hızınızda keşfedebilirsiniz.